OpenAI, yayımlanmamış yeni bir dahili yapay zeka modeli ve yaklaşık 10.000 yapay zeka ajanını kullanarak, matematiğin çözülemeyen yedi Milenyum Ödüllü Problemi'nden biri olan Navier-Stokes denklemlerinin varlığı ve pürüzsüzlüğü (existence and smoothness) problemini 88 saat içinde çözdüğünü duyurdu. Ancak bu iddia, matematik camiasında eşi benzeri görülmemiş bir telif ve araştırma etiği tartışmasını da beraberinde getirdi.
Duyuru, New York Üniversitesi (NYU) matematik profesörü Tristan Buckmaster ve Anthropic araştırmacısı Levent Alpöge'nin itirazlarıyla gölgelendi:
Temel Bulgular ve İddianın Detayları
- Çözümün Niteliği: OpenAI'nin yürüttüğü sistem, üç boyutlu akışkanlarda başlangıçta pürüzsüz (düzgün) olan bir akışın, sonlu bir süre içinde hızın sonsuza ulaştığı bir tekillik (singularity / blow-up) oluşturabileceğini bir karşı örnekle ortaya koyduğunu iddia ediyor.
- Hesaplama Gücü: Süreç boyunca yaklaşık 10.000 ajanın 2,7 milyon mesaj paylaştığı, 130 milyar token harcandığı ve bu sürece yaklaşık 10 ila 22 milyon dolar değerinde hesaplama kaynağı (compute) ayrıldığı belirtiliyor.
- Biçimsel Doğrulama (Lean): İspatın, bilgisayar destekli matematiksel doğrulama sistemi olan Lean diliyle formalize edilmesinin ise yaklaşık 17 saat sürdüğü ifade edildi.
- Ödül: Clay Matematik Enstitüsü'nün bu problemi çözen kişiye vadettiği 1 milyon dolarlık ödülü OpenAI talep etmeyeceğini açıkladı.
Patlak Veren Telif ve İntihal Tartışması
Duyuru, New York Üniversitesi (NYU) matematik profesörü Tristan Buckmaster ve Anthropic araştırmacısı Levent Alpöge'nin itirazlarıyla gölgelendi:
- Codex Verisi İddiası: Buckmaster ve Alpöge, yaklaşık bir yıldır benzer akışkanlar mekaniği denklemleri üzerinde bağımsız bir çalışma yürütüyordu ve araştırmalarında OpenAI'nin kodlama asistanı Codex'i yoğun biçimde kullanmışlardı.
- Sızıntı Şüphesi: Buckmaster, OpenAI'nin bu rotaya tamamen sıfırdan girmediğini; ikilinin henüz yayımlanmamış taslak ve istem (prompt) verilerinin şirketin dikkatini çektiğini ve OpenAI'nin hızla bu yönde binlerce ajanı devreye soktuğunu öne sürdü.
- Ayrıca Buckmaster, OpenAI araştırmacılarıyla yaptığı görüşmelerde Alpöge'nin adının çıkarılması yönünde baskı gördüğünü iddia etti.
OpenAI'nin Yanıtı
- Göz Ardı Edilemeyen İhtimal: OpenAI, araştırmacılarının veya modellerinin ikilinin gizli çalışmalarına doğrudan erişmediğini ve iki çözüm yönteminin birbirinden farklı olduğunu savundu.
- Ancak şirket, araştırmacıların ürünlerini kullanırken geride bıraktığı anonimleştirilmiş (de-identified) kullanıcı verilerinin modellerin gelişimine katkıda bulunmuş olma ihtimalini tamamen dışlayamayacaklarını kabul etti.
Durum ve Matematik Dünyasının Yaklaşımı
- Doğrulama Süreci: Çözüm henüz Clay Matematik Enstitüsü ya da bağımsız matematik hakemleri tarafından resmen onaylanmış değil; bilgisayar çıktısı ispatın detaylı incelenmesi gerekiyor.
- Akademik Endişeler: Terence Tao gibi önde gelen matematikçiler ve bilim insanları, araştırmacıların henüz yayımlanmamış fikirlerini yapay zeka araçlarına girmelerinin risklerine ve kurumsal yapay zeka laboratuvarlarının akademik keşif süreçlerini dönüştürme hızına dikkat çekiyor.